· 

Minder bodembeweging door gelijktijdige gaswinning en CO₂-injectie

Door CO₂-opslag te combineren met gaswinning neemt de kans op bodembewegingen en bodemdaling sterk af. De kans is groot dat er aan het oppervlak niets te merken zal zijn. Dit blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat Circular Energy heeft uitgevoerd voor zijn schone elektriciteitscentrale.

 

Wetenschappelijk onderzoek is nodig omdat CO -injectie in een vol gasveld relatief nieuw is. De ervaringen die tot nu toe zijn opgedaan met CO-injectie in Noorwegen, Canada, VS en Japan hebben betrekking op (bijna) lege gasvelden of waterhoudende lagen. Voor de berekeningen is daarom gebruik gemaakt van theoretische berekeningen en modellen uit de geologie en geofysica. Lidewij Schutte, Master student Geologie aan de Universiteit Utrecht, schrijft haar afstudeeropdracht hierover bij Circular Energy.

 

Druk

Hoe werkt het geologisch gezien? De grond boven een diepgelegen gasveld oefent een verticale druk uit van een paar honderd bar op de afdichtende laag en het reservoir (A). De poriën tussen de zandkorrels in het reservoir, waarin het aardgas zit opgesloten, oefenen op hun beurt in alle richtingen een tegendruk uit. Deze twee soorten druk houden elkaar in evenwicht.

Bij gaswinning neemt de poriedruk af (C). Schutte verwoordt het als volgt: omdat de gronddruk (‘overburden’) hetzelfde blijft, neemt de resulterende neerwaartse druk toe. Met risico op bodembewegingen en bodemdaling aan het oppervlak van dien. Deze effecten zijn niet direct merkbaar, omdat de poriedruk niet heel snel daalt en de grond in zekere mate elastisch is. Wanneer de rek er eenmaal  uit is, is het echter onomkeerbaar: de bodemdaling en bewegingen kunnen niet ongedaan worden gemaakt en ze kunnen bovendien nog lange tijd doorwerken, ook na het beëindigen van de gaswinning.

 

Voorkomen is dus beter

 

Door vanaf het begin van de aardgasproductie CO in hetzelfde veld te injecteren, kunnen deze gevolgen grotendeels worden voorkomen (B). De CO houdt de poriedruk namelijk op peil. Hierdoor is de effectieve druk op de afdichtende laag aanzienlijk lager en neemt dus ook het risico op bodemdaling en aardbevingen sterk af. De bodem blijft met andere woorden veel stabieler.